Yükleniyor...

Katarakt

Katarakt sıkça yaşa göre sınıflandırılan bir hastalıktır. Doğuştan gelen katarakta konjenital katarakt, Yaş ile beraber meydana çıkan tipe ise senil katarakt denir. Gözün içerisinde yer alan, sinir ve damar içermeyen mercek üstünde bulanık kısımların oluşması, saydamlığını kaybetmesi, kahverengi ve sarı renklenmelerin oluşmasıyla meydana çıkan, görme duyusunun azalması ile neticelenen hastalıktır. Katarakt gözlerin her ikisinde ya da yalnızca birisinde görünebilse de sıklıkla bir göz başkasına göre daha çok etkilenir. Normal koşullarda saydam olan mercek, ışığı gözün arka kısmına  ileterek net bir şekilde görme duyusunun çalışmasını sağlar. Fakat merceğin bir kısmının bulanıklaşması halinde ışık yeteri kadar içeri giremez ve görüş etkilenir. Tedavi edilmeyen hallerde bulanık alanlar genişler ve sayı olarak artar. Bulanıklık arttıkça görüş daha çok etkilenir ve bireyi günlük işlerini yapamaz hale getirir.


%90 oranla yaşa bağlı olarak ilerleyen katarakt, birtakım hallerde sistemik hastalıklar, birtakım göz hastalıkları, ilaç tüketimi, ya da travmalar neticesinde ya da doğumsal olarak yeni doğan bebeklerde meydana çıkabilir. Doğuştan gelen konjenital katarakt, şayet bebeğin göz bebeğini tamamiyle kapatacak şekilde ise hızlıca operasyon yapılmalıdır. 3 yaşın altındaki bebeklerde gözün fiziksel gelişimi tam olarak tamamlanmadığından operasyon esnasında lens implantasyonu yapılmaz. Yaşlanmaya bağlı olarak ilerleyen senil kataraktın, %50 oranında kalıtsal geçişli bulunduğu bilinse de şimdilik bu hale yol açan gen belirleme edilememiştir. Bu yüzden 40 yaş ve üzeri kişilerin 2 ile 4 sene Aralıklarla detaylı göz muayenesi yaptırması önemlidir. 55 yaşından sonra 1 ile 3 sene; 65 yaşından sora ise 1 ile 2 senede bir eksper bir doktora muayene olmaları önerilir.





Katarakt bulguları nelerdir?


Belirtiler genelde yaşın ilerlemesi ile meydana çıkar. Başlangıç döneminde bulgu göstermeyebilir. Göz merceğinin bulanıklaşması gün geçtikçe artar ve bu hal başka şahıslar doğrulusunda fark edilir. Yaygın olarak, görüşün net olmaması, bulanıklaşması, dumanlı ve puslu olması açıklanan arasında yer alır. Bazı hallerde görüşün net olmadığı bölgelerde lekeler görülebilir; ışığın çok ya da yetersiz bulunduğu hallerde görme daha çok bozulabilir. Katarakt, renklerin daha solgun, daha az keskin olmasına sebep olabilir. Gazete ve kitap okumak, televizyon izlemek, vasıta kullanmak güçleşir. Nadir olarak çift görme olabileceği gibi karanlıktaki sokak lambası ya da vasıta farı gibi kuvvetli ışık kaynaklarının çevresinde hâle görülebilir. Diğer birtakım bulguları şöyledir:


• Uzağı ve yakını görememe

• Işıktan şikayet ve kamaşma

• Güneşli vakitlarda görmenin bozulması

• Bulanık görme

• Renklerin zor ve nefes algılanması

• Göz yorgunluğu ve baş ağrısı

• Gözlük numarasının sık değişmesi

• Gözlük lüzumsiniminin azalması

• Gözlüksüz yakını daha iyi görme

• Gece görüşünde azalma

• Derinlik duygusunun kaybı




Katarakt nedenleri


Gözün iris denen renkli kısmının gerisinde belirleme edilen göz merceğini meydana getiren kristalin isimli proteinlerde kimyasal değişiklikler ve proteolitik ayrışmalar meydana gelir. Bunun neticesinde yüksek molekül çoğunluklu protein grupları meydana gelir ve sisli, lekeli, bulanık görme meydana çıkar. Bu kümelenmeler vakit içerisinde artarak ışığın göz içerisinde yer alan merceğe girmesini engel olan bir perde oluşturur ve göz saydamlığını azaltır. Gözde lekelenmeler oluşturur. Bu kümelenmeler ışığın dağılmasını engelleyerek, görüntünün retinaya düşmesini engeller. Fakat ailede değişik sağlık problemleri ve hastalıklar, kalıtsal bozukluklar, geçirilen göz ameliyatları, gözlerin uzun vakit güneş ışığına maruz kalması, şeker hastalığı, uzun vakitli steroid ilaçlarının tüketimi, göz travmaları ve üveit tipi göz hastalıkları gibi pek çok haldan da kaynaklanabilir.




Katarakt tedavisi


Uzman doktor doğrulusunda dinlenen hikaye ardından oftalmoskop ile göz muayenesi yapılır. Oftalmoskop yoğun bir ışık ile doktorun, göz amacıyla detaylı olarak görmesini gerçekleştiren bir cihazdır. Bu sayede göz merceğinin ne kadar etkilendiği anlaşılır. Bazı hallerde hastanın hiçbir şikayeti olmasa bile rutin göz muayenesi esnasında bu yöntemle katarakt fark edilebilir. Katarakt zenginliği bu yöntemle anlaşılır ve tedavi süreci ile ilgili hasta bilgilendirilir. Katarakt, diyet ya da ilaç tedavisi ile önlenemez ve tedavi edilemez. Tek alternatif cerrahi araya girmektedir. Cerrahi endikasyonu, hastanın görme düzeyine ve şikayetlerine bağlı olarak konur. Fakat katarakt ilk evrelerinde ise gözlük tüketimi ile günlük işlerin yapılması esnasında meydana gelen şikayetler geçici olarak giderilebilir. Fakat gelişmiş katarakt vakalarında ameliyat tek alternatiftir.




Katarakt ameliyatı


Katarakt cerrahisi ilerleyen teknoloji ile beraber rahatlıkla ve hızlı bir şekilde yapılmaktadır. Göz çevresi, lokal anestezi ile uyuşturulur. 2 ile 3 mm. gibi ufak bir tünel kesi oluşturulur ve fakoemülsifikasyon yöntemi ile bulanıklaşan mercek, ultrasonik titreşimler ile parçalanarak çıkartılır. Daha sonra  göz amacıyla yüksek nitelikte suni monofokal ya da multifokal lens konularak görme duyusu iyileştirilir. Katarakt operasyonunda takılan lens başka görme eksikliklerini da giderdiğinden hastalar gözlüksüz olarak uzağı ve yakını görebilir. Operasyon aşağı yukarı yarım saat kadar sürer ve ardından 3 ile 4 hafta kadar göz damlası tüketimi önerilir. Katarakt ameliyatından sonra hastanede yatış yapılmasına lüzum yoktur. Her iki gözde de katarakt sahip olunan ise, doktorun önerdiği Aralıklar ile ameliyatlar gerçekleştirilir; iki göze aynı anda araya girmek edilmez. Ameliyattan sonra birtakım kısıtlamalar olsa da hastalar ilk günden itibaren gözünü kullanabilir. 




Katarakttan nasıl korunulur?


İrisin gerisinde belirleme edilen mercek, göze giren ışığı odaklayarak keskin ve net bir şekilde görmeyi sağlar. Yaşın ilerlemesi ile beraber göz içerisinde yer alan mercek kalınlaşır ve esnekliğini kaybeder. Esnekliğin kaybolması ile yakını ve uzağı odaklama problemleri görülür. Mercek içerisinde yer alan dokuların bozulması, ve protein birikmesi neticesi mercek üstünde lekelenmeler meydana gelir ve bu hal ışığın dağılmasını engeller. Böylece görüntü retinaya ulaşamaz ve görme duyusu bozulur ve hem de tamamiyle görememe gibi sorunlar de oluşabilir. Katarakt oluşumunu tam olarak engellemek olası değildir. Fakat hastalığa yakalanma riskleri şu şekilde azaltılabilir:


• Gözleri güneş ışığından güvenliğini sağlamak ve direkt olarak güneşe bakmamak

• Sigarayı bırakmak

• Sağlıklı ve dengeli beslenme

• Şeker hastalığını denetim altında tutmak

• Sağlıklı bir hayat amacıyla siz de denetimlerinizi düzenli Aralıklarla yaptırmayı ihmal etmeyin.



İlgili Hekimler

Göz Hastalıklarıyla ilgilenen hekimlerimizi aşağıda görüntüleyebilirsiniz.

<Op. Dr. Mustafa Kemal NAS
Op. Dr. Mustafa Kemal NAS

Göz Hastalıkları ve Cerrahisi Uzmanı

- Hakkında
<Op. Dr. Tarkan TAHTACI
Op. Dr. Tarkan TAHTACI

Göz Hastalıkları Uzmanı

- Hakkında