Yükleniyor...

Glokom

Özellikle kırklı yaşlardan sonra meydana çıkan ve sinsice ilerleyerek hiçbir belirti vermeyen göz tansiyonu yükselmesi, yani GLOKOM ani körlüğe neden olabilen bir hastalıktır.

Glokom, optik sinirin, yani görüntüleri gözden beyne taşıyan sinirin bir hastalığıdır. Optik sinir, çok sayıda sinir lifinin bir araya gelmesi ile oluşur. Optik sinir liflerinde hasar bulunduğu vakit, görme bölümünde kör noktalar oluşur. Bu kör noktalar genelde erken tespit edilemez. Optik sinirin büyük alanı hasar gördüğünde eklenilen tespit ise çok geçtir. Optik sinirin tamamı hasar gördüğünde ise, körlük meydana gelir.


Glokomdan meydana gelebilecek optik sinir hasarı ve körlüğün durdurulabilmesi amacıyla, glokomun erken tespit ve tedavisi kritik rol oynar. Erken tedavi ile glokom kaynaklı görme kaybı önlenebilir.


Gözün ön bölümünü dolduran, aköz humor adı verdiği şeffaf bir sıvı vardır. Göz içerisindeki basıncı sıhhatli bir civarda tutmak amacıyla, sabit süratte göz içi sıvısı üretilirken, aynı miktarda sıvı gözü terk eder. Aköz humor, mikroskobik bir kanal sistemi ile gözden ayrılır. (Bu sıvının, gözün dış yüzeyindeki gözyaşı ile ilgisi yoktur.)


Göz kapalı bir sistem bulunduğu amacıyla, bu mikroskobik kanal sistemi (drenaj açısı da denir) tıkandığı vakit, çok sıvı miktarı göz dışına çıkamaz ve göz içerisindeki sıvı basıncı artarak optik sinire baskı oluşturur ve zarar verir.




Glokomun değişik çeşitleri nelerdir?



Kronik açık açılı glokom: En sık glokom tipidir. Kronik açık açılı glokom ilerleme riski yaşla beraber artar. Zamanla, mikroskobik kanal sistemi yetersiz kalmaya başladıkça göz içerisindeki basınç giderek artar ve optik sinir yavaş yavaş hasar görmeye başlar. Bazı hastalarda, optik sinir normal göz içi basıncına bile duyarlı duruma gelebilir. Daha ileri görme kaybını önlemek amacıyla tedavi zorunludur.

Tipik olarak, açık açılı glokomun erken evrelerde hiçbir belirtisu olmaz ve görme normal kalır. Optik sinir ileri derecede hasar görmeye başladığında görme bölümünde kara (karanlık) noktalar görülmeye başlar. Başlangıçta günlük aktivitelerde bu karanlık noktalar fark edilemezken, ciddi hasar meydana gelip bu noktalar genişleyince hissedilebilir. Bütün optik sinir lifleri öldüğünde, körlük meydana gelir.


Açı kapanması glokomu: Gözün rengini veren kısım olan iris, mikroskobik kanal sistemini tıkadığında kapalı açılı glokom meydana gelir. Bu gözler tipik olarak ufak yapılı ve sıkça hipermetrop gözlerdir. İris, drenaj açısını tıkadığında, göz içi sıvısı dışarı akamaz ve göz içerisinde birikmeye başlar. Bu hal, süratle açı kapanması glokomunun ilerlemesine neden olur.


Bulgular arasında bunlar görülebilir:


• Görme bulanıklığı,


• Şiddetli göz ağrısı,


• Baş ağrısı,


• Işıklar çevresinde gök kuşağı hareleri,


• Bulantı ve kusma



Bu belirtilerden rastgele birini yaşarsanız, göz hekiminizi hemen arayınız. Bu tip glokom, acilen tedavi edilmediğinde, körlük oluşabilir. Ne yazık ki, açı kapanması glokomu olgularının üçte ikisi, daha evvelce glokoma dair rastgele bir belirti vermeden gelişir.




Kimler glokom amacıyla risk altındadır?



En mühim risk faktörleri arasında bunlar sayılabilir:


• Yaş,

• Yüksek göz içi basıncı,

• Ailede glokom öyküsü,

• Miyopi ya da hipermetropi,

• Geçirilmiş göz travması,

• Kornea (gözün camsı tabakası) kalınlığının ince olması,

• Sistemik sıhhat sorunları (ör; diyabet, migren, dolaşım sorunları vs)


Göz hekiminiz, glokom amacıyla tedaviye gereksiniminiz olup olmadığını ya da glokom şüphesi nedeniyle yakından takip edilmeniz gerekip gerekmediğini saptamak amacıyla, bu faktörlerin hepsini değerlendirecektir. Glokom şüphesi saptanması, gelecekte glokom geliştirme riskinizin normalden yüksek bulunduğu ve optik sinirinizde gelişebilecek hasarın erken saptanabilmesi amacıyla muayeneye gereksiniminiz bulunduğu manasına gelir.




Glokom nasıl saptanır?


Göz hekiminiz doğrultusunda yapılan detaylı göz muayeneleri, glokomun saptanmasında en iyi yöntemdir. Sadece göz tansiyonunuzun ölçülmesi, glokom olup olmadığının saptanması amacıyla yeterli değildir. Glokomu saptamanın net olan tek yolu, tamamiyle göz muayenesi gerçekleştirmektir.


Glokom yönünden değerlendirilmeniz sırasında, göz hekiminiz bunlara bakacaktır:

• Göz içi basıncınızın ölçülmesi (tonometri),

• Gözünüzün drenaj açısının incelenmesi (gonyoskopi),

• Optik sinirinizde hasar olup olmadığının belirlenmesi (oftalmoskopi),

• Her bir gözün görme alanının değerlendirilmesi (perimetri)


Optik sinirin fotoğrafının çekilmesi ya da diğer bir bilgisayarlı yöntemle görüntülenmesi tavsiye edilmektedir. Bu yöntemlerin hepsi, herkes amacıyla lüzumlu olmayabilir. Hem de bu testlerin, halinizde değişiklik olup olmadığının izlenmesi amacıyla belli Aralıklarla yinelenmesi gerekebilir.




Glokom nasıl tedavi edilir?


Glokom nedeniyle gözde gerçekleşen hasar geri döndürülemez. Göz damlaları, lazer cerrahisi ve cerrahi girişimler, daha ileri kayıp meydana gelmesini önlemek amacıyla uygulanırlar. Bazı hallarda, ağızdan tedavi de uygulanmaktadır.

Glokomun bütün çeşitlerinde görme kaybını önlemek amacıyla, derli toplu Aralıklarla denetim çok mühimdir. Glokom, siz hiç farkında olmadan da ilerleyebileceği amacıyla, vakit vakit tedavinizde düzenlemeler gerçekleştirme lüzumlu olabilmektedir.




İlaçlar


Glokom genelde, her gün sarf edilen göz damlaları ile denetim edilir. Bu tedaviler, göz içi basıncını düşürmek amacıyla, ya gözün ürettiği aköz humor sıvısı sayısını azaltır, ya da drenaj yönünden göz sıvısının dışa akımını artırır.

Hiçbir vakit göz hekiminize danışmadan ilaçlarınızı değiştirmeyiniz ya da ilaç kullanmayı kesmeyiniz. Elinizdeki ilaçlar az kaldı ise, ilaçlar bitmeden evvelce netlikle göz hekiminize yine denetime gidiniz.

Glokom ilaçları görmenizi korurken, yan tesirlere de nedeniyle olabilir. Yan tesirlerle karşınıza çıkan vakit, netlikle göz hekiminizi bu hususta bilgilendirin.


Bazı göz damlalarının namacıyla olabileceği yan tesirler bunlardır:


• Yanma ya da batma hissi,

• Gözlerde ya da gözlerin çevresindeki ciltte kızarıklık,

• Nabız kuvveti ya da sayısında değişiklikler,

• Enerji seviyenizde değişiklikler,

• Nefes alışınızdaki değişiklikler (özellikle astım ve amfizemli hastalarda),

• Ağız kuruluğu,

• Tad duyusunda değişiklikler,

• Baş ağrısı,

• Görme bulanıklığı,

• Göz renginde değişiklikler,

• Kirpiklerde uzama


Bütün ilaçların yan tesir ya da diğer ilaçlarla iletişim riski vardır. Bu nedenle, kullandığınız bütün ilaçların bir listesini yapmanız ve her denetime gidişinizde, bu listeyi hekiminize göstermeniz çok mühimdir.




Lazer Cerrahisi


Lazer cerrahisi, değişik glokom çeşitleri amacıyla önerilebilir. Açık açılı glokomda, mikroskobik kanal sistemi direkt olarak tedavi edilir. Lazer, kanal sisteminde değişikliklere neden olarak (trabeküloplasti), göz içi basıncını denetim etmek amacıyla kullanılır. Açı kapanması glokomunda ise, lazer ile iris dokusunda bir delik oluşturularak (iridotomi), aköz humor sıvısının kanal sisteminden akışı düzeltilmeye çalışılır.




Cerrahi Girişim


Glokom tedavisi amacıyla cerrahi girişim düşünüldüğünde, göz hekiminiz çok ince cerrahi aletler ile aköz humorun gözden dışa akımı amacıyla yeni bir kanal oluşturur (trabekülektomi). Göz hekiminiz, optik sinire ek hasar olmasının netlikle önlenmesi gerektiğini düşündüğünde, cerrahi önerebilir. Lazer cerrahisi gibi, diğer cerrahi girişimler de, hastanede yatış gerektirmeyen işlemlerdir.




 Tedavideki rolünüz nedir?


Glokom tedavisi, siz ve hekiminiz arasında bir ekip işi gerektiren bir haldir. Göz hekiminiz glokom amacıyla tedavi önerebilir, fakat bunları gerçekleştirme sizin görevinizdir.

Glokom amacıyla tedavi almaya başladığınız vakit, göz hekiminiz sizi daha sık görmek isteyecektir. Ortalama olarak, göz hekiminize her 3 ya da 4 ayda bir denetime gideceğinizi beklemelisiniz. Bu hal, tedavi gereksinimlerinize göre değişecektir.


Düzenli göz denetimlerine giderek, önlenebilecek görme kayıplarının önüne geçebilirsiniz. Göz muayeneleri amacıyla tavsiye edilen vakit Aralıkları bunlardır:

• 20-29 yaş arası: Ailesinde glokom öyküsü tespit edilen herkes, 3-4 senede bir göz muayenesinden geçmelidir.

• 30-39 yaş arası: Ailesinde glokom öyküsü tespit edilen herkes, 2-3 senede bir göz muayenesinden geçmelidir.

• 40-64 yaş arası: Herkes 2 senede bir göz muayenesinden geçmelidir.

• 65 yaş ve üzeri: Herkes senede 1 göz muayenesinden geçmelidir.



İlgili Hekimler

Göz Hastalıklarıyla ilgilenen hekimlerimizi aşağıda görüntüleyebilirsiniz.

<Op. Dr. Mustafa Kemal NAS
Op. Dr. Mustafa Kemal NAS

Göz Hastalıkları ve Cerrahisi Uzmanı

- Hakkında
<Op. Dr. Tarkan TAHTACI
Op. Dr. Tarkan TAHTACI

Göz Hastalıkları Uzmanı

- Hakkında